Nispi artık değer, ekonomik teoride önemli bir kavramdır ve üretim süreçlerindeki verimlilik artışlarını ifade eder. Bu kavram, iş gücünün daha etkili kullanılması veya üretim yöntemlerinin geliştirilmesi gibi şekillerde kendini gösterir. Ekonomik açıdan, bu değer, işçilerin daha fazla üretim yapabilmesi için gereken koşulların iyileştirilmesiyle ilişkilidir. Bu durum, hem işçilerin hem de işletmelerin yararına sonuçlar doğurur.
Nispi artık değer, Karl Marx'ın emek değer teorisine göre, üretim sürecinde daha verimli hale getirilerek elde edilen fazladan değeri ifade eder.
Bu kavram, iki şekilde ortaya çıkabilir:
